Gepost op

Basgitaar pickups: Schijnbaar onbeduidend, maar onontbeerlijk

Aguilar AG 5J-70 basgitaar elementen 5-snarig (set van 2)

Een van de belangrijkste onderdelen van een elektrische bas zijn de basgitaar pickups. Zo’n pickup, ook wel element genoemd, pikt het signaal van de snaren op en zet het om in een elektrisch signaal dat kan worden versterkt. Bovendien zijn deze elementen ook van grote invloed op de sound van de basgitaar.

Basgitaar pickups

Basgitaar pickups zijn niet alleen een technische truc om het geluid van de bas naar de versterker te leiden. Ze hebben ook effect op de klank en volume van je basgitaar. Dus ook voor muzikanten zonder enige technische belangstelling, is het van belang om zich enigszins te verdiepen in de wereld van de elementen, zoals deze onderdelen ook wel worden genoemd.

basgitaar pickups
Basgitaar pickups: Fender Precision Bass split coil elementen. Bron afbeelding: Mistrz-garfunkel  [CC BY-SA 3.0] via Wikipedia

De techniek

Even het technische verhaaltje. Zo’n pickup bestaat uit een elektrische spoel die weer is opgebouwd uit geïsoleerd koperdraad dat om een magneet is gewikkeld. De stalen snaren van de basgitaar lopen boven de magneet en doorsnijden het magnetisch veld. Hierdoor worden ze zelf ook magnetisch. Als de basgitaarsnaar wordt aangeslagen, verandert door de trilling het magnetisch veld. In de spoel wordt door inductie een elektrische wisselspanning opgewekt, die kan worden versterkt via een versterker. De wisselspanning heeft dezelfde frequenties als de trilling van de snaar. Lloyd Loar, die voor Gibson werkte, bouwde in 1924 als eerste zo’n element. Het was een enkele spoel met een magneet. Dit wordt ook wel een single coil genoemd. Later werden er ook dubbelspoelselementen gemaakt, ook bekend onder de naam humbucker.

Single Coil

De single coil is het meest eenvoudige element. Het is een niet meer dan dun koperdraad dat vele malen om een magneet is gewikkeld. Bij veel enkelspoel elementen zit er onder elke snaar een magneet. Een Jazz bass heeft onder elke snaar 2 magneten zit en bij single coils is minder koperdraad om de magneet gewikkeld dan bij humbuckers. Hierdoor kunnen ze minder volume produceren.

De single coil pickup of enkelspoelselement staat bekend om de hoge ietwat iele toon. Single coils klinken helderder en opener dan de humbucker, omdat de boventonen niet weggefilterd worden. Dit is gelijk ook hun nadeel. Ze zijn gevoeliger zijn voor gebrom. Ze werken namelijk ook als een soort antenne en het element pikt allerlei storingen op van bijvoorbeeld elektrische leidingen, TL-buizen, dimmers, GSM’s en transformators. Je hoort dan een soort gebrom. In het Engels wordt dit ‘hum’ genoemd. Deze hum kun je wel enigszins afschermen, maar het gebrom blijft altijd aanwezig.

Een vorbeeld van zo’n single coil element is de Boston VJB-62-NBK voor de halspositie. Het is een enkelspoelselement met een krachtig geluid dat wordt geleverd door de Alnico 5 magneet en de waxed formvar spoeldraden. Als je op zoek bent naar een element met een goede sound voor een betaalbare prijs, dan is deze Boston Vintage 62 de perfecte keuze.

Boston VJB-62-NBK single coil element voor de halspositie

Humbucker

De humbucker (dubbelspoelselementen) is ontwikkeld als verbetering op de single coil. Deze elementen moesten de hum (het gebrom) bucken (uitbannen). De humbucker was de oplossing. Dit element bestaat uit twee spoelen, die tegengesteld gewikkeld zijn. De ene spoel heeft de zuidpool van de magneet boven en bij de andere spoel is de noordpool boven. Het effect is dat het gebrom en gezoem niet meer hoorbaar is. Een humbucker heeft in het algemeen meer wikkelingen dan een single coil. Hierdoor kan een humbucker meer volume produceren en is het geluid minder fel en warmer. Op de video hoor je een basgitaar die is voorzien van een Aguilar AG 4M humbucker.Aguilar AG 4M basgitaar element

In 1951 werd bij de Precision bass van Fender gebruik gemaakt van magnetodynamische elementen. Fender noemde dit een split humbucker, omdat het eigenlijk een in tweeën geknipt enkelspoelselement is. Een voorbeeld hiervan zijn de Aguilar AG 4J-HC basgitaar elementen. Dit zijn split coil elementen met twee losse spoelen per pickup. Geen gezoem en gebrom meer.Aguilar AG 4J-HC basgitaar elementen

Combinaties

Er zijn ook combinaties, waarbij het humbucking- en een single-coil geluid kunnen worden gecombineerd.  Zo zijn er de rail pickups. Hierbij is de spoel van een single coil gesplits in twee spoelen, voor elke drie snaren een die in elkaars verlengde liggen. De spoelen zijn dan weer tegengesteld gewikkeld en de magneten zijn ook tegengesteld gepoold.

Ook zijn er humbuckers waarmee je met behulp van een schakelaar één van de spoelen kunt uitschakelen. Je krijgt dan een single coil geluid. Natuurlijk komt dan ook weer de brom terug. Doordat de pickups ook nog in serie en parallel gemixt kunnen worden, zijn er met slechts twee humbuckers vele schakelingen mogelijk.

Basgitaar pickups gehoortraining

Om je gehoor te trainen, laten we hieronder een video zien, waarin telkens hetzelfde basriedeltje wordt gespeeld, maar met verschillende elementen. Eerst de single coil, daarna de parallel geschakelde elementen en als laatste de humbucker. Het klinkt echt anders!

Extra onderdelen basgitaar

Naast de basgitaar pickups zijn er nog veel meer onderdelen van belang voor de basgitaar. Wat zou je bijvoorbeeld zijn zonder stemmechanieken of een brug. Het zijn slechts kleine, schijnbaar onbeduidende onderdelen, maar als ze niet functioneren, is het knap lastig basgitaar spelen. Onontbeerlijk dus!

Bronnen: P. BoekholdtPopschool Maastricht, Study Bass, Wikipedia

BASGITAAR PIckups KOPEN
 

Deel dit bericht!
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *