Gepost op

Fretloze basgitaar: alles wat je wilt weten en meer

Waarom zou je kiezen voor een fretloze basgitaar? Die frets zitten er toch niet voor niets op! Lees in dit artikel meer over de voor- en nadelen van een fretloze bas. Maar voordat we in de wereld van de fretloze basgitaren duiken, gaan we eerst in op het begrip ‘fretloos’. Wat betekent dat eigenlijk?

Wat zijn frets?

Om te weten wat fretloos is, moet je natuurlijk eerst weten wat een fret is. Nou daar komt-ie. En fret is een metalen ijzertje dat verticaal op de toets van de basgitaar is aangebracht. Frets liggen onder de snaren en delen de toets op in de halve tonen. De frets liggen precies op de plek waar elke noot gespeeld wordt. Zo vind je gemakkelijk de juiste noot. Door middel van een fret kun je de snaren korten dat de snaar vrij kan trillen tussen twee vaste, precies gedefinieerde punten. De vingers worden vlak achter de fret neergezet.

2o tot 24 frets

De meeste basgitaren hebben tussen de 20 en de 24 frets. En er zijn zelfs basgitaren met 36 frets. Conklin Guitars is een fabrikant van dergelijke basgitaren. Volgens velen een beetje too much! Op de foto hieronder hebben we bij 6 van die frets op een Fender Jazz Bass een rode pijl gezet, zodat je goed kunt zien wat een fret nu eigenlijk is.

frets
Rode pijlen geven een zestal frets aan. Bron afbeelding: Th. Ott [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons

Wat is een fretloze basgitaar?

Een fretloze basgitaar, in het Engels wordt dit een fretless bas guitar genoemd, is een basgitaar. zonder frets. De toets is dus helemaal glad en is niet opgedeeld met die ijzeren staafjes. Vaak staan er wel hulpstreepjes op de bas, zodat je wel kunt zien waar je je vingers moet neerzetten om de juiste noot te spelen.

Een fretloze bas heeft een specifiek geluid en klinkt warm. Ook kun je er slides mee maken. Zo’n slide wordt ook wel een glissando genoemd en is een techniek waarmee je van de ene toon naar de andere kan glijden. Op onderstaande video geeft bassist Bakithi Kumalo les in het spelen van de fretloze bas. Hij speelt de baslijn van onder meer Diamonds On The Soles Of Her Shoes van Paul Simon.

Nieuwe uitvinding? Nee niks nieuws onder de zon!

De mare gaat dat Jaco Pastorius de bassist van onder meer Weather Report de ‘uitvinder’ is van de fretloze basgitaar. Het klopt dat hij ergens rond het 1970 de frets uit zijn 1962 Fender Precision haalde. Hij vulde de gaten op met hout en bracht een epoxy coating op de toets aan. De fretloze basgitaar was geboren, zou je zeggen.

Maar eerder al bouwde Bill Wyman de bassist van The Rolling Stones in 1961 een goedkope Japanse bas om tot een fretloos exemplaar. De frets rammelden en hij vond het beter om ze eruit te slopen. Hij speelde op deze fretloze bas in zijn allereerste band The Cliftons en later natuurlijk ook bij The Stones.

Uitvinder fretloze bas onbekend

Maar ook Wyman is niet de uitvinder van de fretless bass. De allereerste elektrische basgitaar, de AudioFox 1935 die door Paul Tutmarc was ontwikkeld, had geen frets, Pas na 1940 voegde hij frets toe aan de toets. In het artikel Geschiedenis van de basgitaar: van 1936 tot heden vind je meer informatie over de Audiovox basgitaar. Tutmarc is dus de uitvinder van de fretloze basgitaar. Maar ook dat is onjuist. De middeleeuwse Arabische oed, waar de gitaar en de basgitaar van afstammen, is fretloos. Ook zijn natuurlijk ook veel andere snaarinstrumenten zoals de viool, cello en contrabas. Wie de uitvinder nu dus nu eigenlijk is van de fretloze basgitaar…. is onbekend!

Bekijk hieronder een les in oed spelen. Zoals je ziet heeft dit instrument geen frets

Wie spelen er allemaal op een fretloze bas

De meest bekende bassist die op een fretloos exemplaar speelde is ongetwijfeld Jaco Pastorius. Maar er zijn er veel meer. Hieronder een selectie uit het grote aantal fretloze basgitaarspeler..

  • Bakithi Kumalo was de bassist op het album Graceland van Paul Simon
  • Jack Bruce, de bassist van  Cream speelde een fretless bas van het merk Warwick bass guitar.
  • Jeff Ament, de bassist van Pearl speelt op sommige nummers een fretloze bas. Meestal van het merk Wal.
  • John Deacon speelt op enkele nummers van Queen een fretless bass.
  • De bassist van Fleetwood Mac, John McVie, speelde ene fretloze basgitaar op onder meer het nummer The Chain and Sara.
  • John Paul Jones de basspeler van Led Zeppelin speelde onder mere op het nummerIn My Time of Dying een fretloze bas.
  • Les Claypool, bassist van onder meer Primus en vaste bassist van Tom Waits is een fan van de fretloze bas.
  • Marcus Miller is een jazz bassist en producer. Onlangs heeft hij album uitgebracht bij het label Blue Note. Het album is Laid back getiteld. Hieronder kun je luisteren naar het nummer Some to Love

  • Paul Simonon van The Clash speelde een fretloze Fender Precision Bass op het Sandinista! album.
  • Sting, de bassist van de The Police, speelde regelmatig op een fretloos exemplaar
  • Tony Levin speelde op het nummer Sledgehammer van Peter Gabriel de fretloze bas.

Voor- en nadelen van een fretloze basgitaar

Het grote voordeel van de fretloze basgitaar is dat je een groter bereik aan klanken kunt creëren en meer vloeiend kunt spelen. Het nadeel is dat je veel ervaring nodig hebt om de juiste noten te treffen. Beginnelingen starten daarom vaak op een bas met frets en stappen vaak pas later over op een fretloos model. Voor de beginneling is een fretloze bas gewoon echt heel lastig om onder de knie te krijgen.

Een ander nadeel is dat je niet alle stijlen en technieken kunt toepassen op een fretloze bas. Zo is slappen behoorlijk ingewikkeld en ook tapping is een hele uitdaging. Daarnaast is het moeilijk om akkoorden te spelen op een fretloze bas.

Wat zijn de beste fretloze bassen?

Wat de beste fretloze bas is, is niet zo makkelijk te zeggen. Het hangt af van je budget, van je smaak, van je techniek en van heel veal andere voorkeuren. We behandelen er vijf.

Nummer 1: Jaco Pastorius Tribute Jazz Bass

De absolute top is de Jaco Pastorius Tribute Jazz Bass. Kost wel wat! Dit is een replica van de fretloze Jazz Bass van Pastorius. Zelfs de verweerde plekken zijn aangebracht. Er is ontzettend veel onderzoek aan voorafgegaan om de bas zo te krijgen als hij nu is. In samenwerking met de toenmalige technicus van is gekozen voor de beste materiaal. De bas is handgemaakt in de Amerikaanse Custom Shop. Op onderstaande video zie Pastorius in actie op de originele Pastorius Jazz Bass

Nummer 2: de Ex-Bass van D’Angelico

Nummer 2 is de Ex-Bass van D’Angelico is de eerste fretloze bas die D’Angelico op de markt heeft gebracht. Het is bovendien de eerste archtop basgitaar -met een gewelfd bovenblad- van D’Angelico. Dit ontwerp is geïnspireerd door de semi-akoestische gitaren van D’Angelico. De basgitaar heeft een holle kast en de donkere sound heeft iets weg van een contrabas.

fretloze basgitaar

Nummer 3:  Classic Fretless Almond Sunburst basgitaar

De Classic Fretless Almond Sunburst basgitaar is van het Duitse merk Warwick is een fretloze basgitaar uit de RockBass serie. Maar met deze basgitaar kun je meer dan alleen maar rocken. Hij is eigenlijk geschikt voor elke stijl.

 

Warwick Corvette Classic Fretless Almond Sunburst

Nummer 4: ESP LTD B-205SM-FL Fretless NS basgitaar 5-snarig Natural Satin

De ESP LTD B-205SM-FL Fretless NS basgitaar 5-snarig Natural Satin – een hele mond vol- is een vijfsnarige fresloze bas. een prima bas voor als je funk, jazz of metal wilt spelen. Handig is de vijfde snaar. Hierdoor heb je  extra bereik in het lage register. Deze bas ziet er ook nog prachtig uit!

vijfsnarige fretloze basgitaar

 

Nummer 5: Fazley FPB110SB fretloze elektrische basgitaar sunburst

De Fazley FPB110SB fretloze elektrische basgitaar sunburst, is een supergoedkope fretloze bas. Vaak speel je heel af en toe maar op een fretloze bas en om daarvoor een peperduur exemplaar te kopen, is een beetje overdreven. Deze Fazley is dan een slim alternatief. Deze bas heeft een elzenhouten body en een blackwood toets op een esdoorn hals.

 

Meer weten over fretloze basgitaren?

Op het web is behoorlijk wat informatie te vinden over fretloze gitaren. Over fretloze bassen is er veel minder materiaal voorhanden. We hebben het internet afgestruind en toch heel wat interessants weten te vinden dat de moeite waard is.

Op de site Unfretted is als een naslagwerk over fretloze gitaren, maar bevat ook veel weetjes voor de bassist. De site is actueel en er verschijnen regelmatig nieuwe blogs. Speciaal voor de basgitaar spelers is er de site Fretless Bass Guitar Site. je vindt er een overzicht van fretloze basspelers, veel foto’s, video’s, forum en een facebookpagina. Een toppertje deze site!

Bronnen: Fretless Bass Guitar SiteStudy BassWikipedia

FRETLOZE BASGITAAR KOPEN
 

Deel dit bericht!
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *