Gepost op

Alles wat je moet weten bij de aankoop van een basgitaar

basgitaar kopen

Bij de aankoop van een basgitaar komt heel wat kijken. Allereerst kost een basgitaar een hoop geld. En nog belangrijker is dat je de juiste basgitaar aanschaft. Want als je echt serieus wilt gaan spelen, dan kost het heel wat tijd en energie om dit muziekinstrument onder de knie te krijgen. En dat doe je natuurlijk op een basgitaar die het beste bij je past! 

Aankoop van een basgitaar

Ben je zover dat je een bas wilt gaan aanschaffen, maar nog niet precies weet waar je op moet letten, dan is deze basgitaar koopgids een hulpmiddel bij de aankoop van een basgitaar. Basgitaren zijn er namelijk in allerlei soorten en maten. Er zijn handgemaakte basgitaren, basgitaren met 4 snaren of zelfs wel 15 snaren of nog meer. Er zijn akoestische basgitaren, elektrische bassen, fretloze exemplaren, basgitaren voor linkshandigen, enzovoorts, enzovoorts. Maar welke basgitaar past nu bij jou?

aankoop van een basgitaar

Daar kan eigenlijk niemand, behalve jijzelf, een antwoord op geven. Wel kunnen we tips en trucs geven waardoor je er zelf achterkomt welke basgitaar het beste bij jouw past. Allereerst worden de onderdelen van de bas uiteengezet in de basgitaar anatomie. Daarna wordt het basgitaar vakjargon uiteengezet en als derde punt wordt besproken wat er buiten de basgitaar zelf, nog meer nodig is voordat je kunt gaan musiceren.

Basgitaar Anatomie

De onderdelen van de basgitaar.

Op onderstaand plaatje zijn de onderdelen van de basgitaar uit de doeken gedaan. De onderdelen worden uiteengezet op een rechtshandige bas. Er zijn overigens ook linkshandige basgitaren.

basgitaar anatomie

Bekijk eens onderstaande filmpje van de Belgische gitaarbouwer John Joris, waarin hij uitleg geeft over de aankoop van een basgitaar.

Basgitaar vakjargon

Bij de aankoop van een basgitaar is het van belang om je te verdiepen in het basgitaar vakjargon. Op deze manier weet je waar de verkoper het over heeft als hij je een bepaalde bas aanprijst. Daarom zijn in dit artikel de 10 belangrijkste basgitaar termen, begrippen en weetjes over de bas op een rijtje gezet die je helpen bij de aankoop van een basgitaar, namelijk:

  1. Houtsoort
  2. Gitaarkop
  3. Body
  4. Hals
  5. Elementen
  6. Brug
  7. Snaren
  8. Mensuur
  9. Frets
  10. Slagplaat

Houtsoort

Van welke houtsoort is de basgitaar gemaakt? 

Sommige bassisten maken een bewuste keuze voor een bas die van een bepaalde houtsoort is gemaakt. De houtsoort bepaalt namelijk voor een belangrijk deel de klank van het instrument. Natuurlijk hangt het af van heel veel factoren, maar de houtsoort speelt zeker een rol. Zo zouden zachte houtsoorten, zoals Amerikaans Lindehout zorgen voor een warme en volle klank en zouden harde houtsoorten, zoals mahonie en esdoorn een hogere, fellere en heldere klank geven. 

Gitaarkop

Over de gitaarkop, topkam en stemschroeven.

De kop van de basgitaar dient ervoor om de snaren op de juiste plaats te houden. De snaren zitten vast aan de brug en ze lopen over de hals, via de topkam naar de gitaarkop. Op de gitaarkop zitten stemschroeven en stemsleutel waarmee de snaren bevestigd zijn en waarmee de spanning van de snaren kan worden aangepast, zodat de toonhoogte kan worden veranderd en de basgitaar dus kan worden gestemd. Vaak is de gitaarkop ook de uitgelezen plek om er de merknaam en logo op te plaatsen.

v
De gitaarkop van een Fender Jazz Bass.

Body

De body van een basgitaar: Solid of hollow?

De body van een elektrische basgitaar bestaat in de meeste gevallen uit een massief stuk hout. Een dergelijke body heeft geen klankkast en wordt een solid body genoemd. Basgitaren met een solid body hebben dus altijd een versterker nodig. Er zijn ook basgitaren met een hollow body. Dit zijn meestal akoestische basgitaren met een klanklast, waarin klankgaten zitten in de vorm van een f. Toch hebben niet alle elektrische gitaren een solid body. Zo heeft de violin bas van Höfner een holle klankkast. Het voordeel hiervan is dat de gitaar wat lichter in gewicht is, maar het volume is meestal een stuk lager dan dat van een solid body basgitaar.

Hals

De hals van de basgitaar: een bolt-on, set-in of neck-through body constructie?

De bolt-on hals constructie is de meest voorkomende hals bij de basgitaar. Deze hals is een apart stuk hout dat op de body wordt geschroefd. Het grote voordeel is dat je de hals makkelijk kunt vervangen als deze kapot is.

Bolt-on hals
Bolt on hals. Bron foto: Wikipedia, CC BY-SA 2.5

De set-in hals is een constructie waarbij de hals aan de body wordt vastgezet met lijm of met een pen-gat of zwaluwstaart verbinding. Deze constructie zou sterker zijn dan een bolt-on hals.

set-in hals
Set-in hals. Bron foto: MMark via Wikipedia

De neck-through body constructie bestaat uit drie delen hout die aan elkaar zijn gelijmd. De hals loopt helemaal door de gehele lengte van de body heen en bestaat dus één stuk hout. Op dit stuk hout worden dus ook de elementen en snaren bevestigd. Aan weerszijden van de hals zitten de zogenaamde wings. Dergelijke basgitaren zijn steviger en kunnen niet zo makkelijk ontstemmen. Het nadeel is dat ze de productie ervan lastiger is en daarom zijn ze over het algemeen een stuk duurder. De eerste elektrische bas, de Audiovox Model 736 van Paul Tutmarc uit 1936 had zo’n neck-though body constructie.

neck-through body
Neck-through body constructie. Bron foto: Joko471 via Wikipedia

Gewicht en balans basgitaar

Het materiaal waarvan de body, meestal hout, is gemaakt heeft invloed op het gewicht van de basgitaar. Heb je een te zware basgitaar, dan kan het voor komen dat je na verloop van tijd last krijgt van je hun schouders of rug. Hou hier rekening mee bij de aankoop van een basgitaar.

Het gewicht van de basgitaar heeft ook weer invloed op balans van het instrument. Als je een basgitaar met een lichtgewicht body hebt en een zware hals, dan kan de bas gaan kantelen. Dit moet je dan weer compenseren met je linkerhand, wat weer een nadelig effect kan hebben op je houding en techniek.

Elementen

De basics over elementen en over passieve en actieve pickups en P en J basgitaren.

Om het geluid van elektrische basgitaar te versterken, moeten eerst de geluidstrillingen van de snaren in elektrische trillingen worden omgezet. Dat gebeurt door elementen in de basgitaar, in het Engels ‘pickups’ genoemd. Maar een pickup doet meer dan alleen het geluid van basgitaar naar de versterker te brengen. De elementen geven ook een bepaalde sound en geven ‘kleur’ aan het geluid van je bas.

Er zijn twee soorten pickups voor de basgitaar: passieve en actieve pickups. Passieve pickups werken zonder batterij en met de knoppen op de bas zelf, kun je het geluide meestal alleen harder of zachter zetten, of de hoge tonen eruit draaien om het geluid donkerder te maken. Hierdoor heb je minder controle over de toon de basgitaar.

Actieve pickups hebben een ingebouwde voorversterker (preamp), waardoor je de tonen zoals bass en treble van de bas beter kunt regelen dan op een passieve basgitaar. Actieve basgitaren hebben een batterij nodig. Overigens kun je op sommige bassen schakelen tussen actieve en passieve werking.

In onderstaande video word het verschil tussen passieve en actieve pickups nog eens uitgelegd.

Een P basgitaar is Fender Precision en en een J basgitaar wordt een Fender Jazz basgitaar aangeduid. Deze termen worden overigens niet alleen gebruikt door Fender, maar ook door alle andere merken. En wat heeft dat nu van doen met de ‘elementen’?  De P bas heeft 1 element heeft en de J bas telt 2 elementen. Dit is van invloed op de klank. Met de J basgitaar zijn veel meer klankvariaties mogelijk, maar P basgitaar heeft ook weer een eigen geluid. De een is niet beter dan de ander. Het is gewoon een kwestie van smaak!

Brug

De brug en het zadel van de basgitaar

De brug is vastgeschroefd op de body van de basgitaar en dient om de snaren op de juiste onderlinge positie te houden Hier gaan de snaren doorheen en bestaat uit 4 verschillende busjes waarmee je de hoogte van de snaren kunt bepalen.

Dit is waar de snaren eindigen aan de onderkant van de basgitaar. De meeste bruggen bestaan ​​uit een metalen basis waaraan verschillende onderdelen zijn bevestigd. Aan de onderkant zijn gaten waar elke snaar doorheen geregen is. Sommige basgitaren hebben gaten naar beneden door het lichaam voor de snaren, maar op de meeste van de snaren gaan alleen door de brug.De snaren passeren elk een beweegbaar metalen stuk dat een zadel wordt genoemd. Elk zadel heeft een groef in het midden voor zijn snaar. Het is verbonden met de brugbasis met schroeven die kunnen worden gebruikt om de positie en hoogte aan te passen.

Snaren

Over het aantal basgitaarsnaren en diverse soorten snaren.

De standaard basgitaar heeft 4 snaren, Maar sinds eind jaren ’80 zijn  er ook meersnarige basgitaren op de markt gekomen. Zo heb je de 5-snarige basgitaar met een extra lage B-snaar, of juist een hoge C-snaar. Er zijn 6-snarige basgitaren met een B- én een C-snaar. Er bestaan zelfs bassen met nog meer snaren. Op YouTube staat een video van Davie504 die op een bas speelt met maar liefst 24 snaren. Hij heeft dit instrument zelf gemaakt en noemt het de ‘Godzilla’. En of het nog een echte basgitaar is, daar zijn de meningen over verdeeld. Het duur ieder geval heel lang om dit instrument te stemmen. Bijzonder is deze bas in ieder geval wel!

Basgitaarsnaren

Er zijn diverse soorten snaren voor de elektrische basgitaar. Deze zijn gemaakt van staal en omwikkeld met bijvoorbeeld nikkel, of RVS. De meest bekende is de roundwound basgitaarsnaar en hebben een geribbelde omwikkeling. Ze klinken helder en open. Ook is er de flatwound snaar. Deze klinkt warmer en veroorzaakt minder bijgeluiden bij het glijden over de snaren omdat deze snaar omwikkeld met metaal of kunststof. Ook zijn er nog de halfround snaren, die de klank van roundwounds hebben en feel heeft van de flatwounds. Voor akoestische bassen wordt vaak gekozen voor bronzen snaren. Snaren die gecoat zijn hebben een langere levensduur doordat een laagje rond de snaar voorkomt dat deze gaat oxideren.

Verder zijn er snaren met verschillende lengtes. Zo zijn er snaren voor shortscale, mediumscale, longscale en extra longscale basgitaren. Het gaat hierbij niet alleen om de lengte van de snaren, maar ook om de dikte, zodat ze even laag klinken.

Mensuur

Basgitaren met verschillende mensuren: van shortscale tot longscale

De mensuur is de afstand tussen brug en topkam en geeft de lengte van de snaren aan. Hoe langer de mensuur, hoe langer de snaren en hoe dieper het geluid. Er zijn grofweg vier typen mensuren.

  • Shortscale basgitaren met een mensuur van 30 inch. Meestal spelen kinderen op een shortscale, maar ook voor volwassen kan dit een perfecte bas zijn. Denk bijvoorbeeld maar eens aan Paul McCartney bijvoorbeeld die op zijn Höfner viool bas speelde!
  • Mediumscale basgitaar met een middelgrote mensuur van 32 inch
  • Longscale basgitaar met een mensuur van 34 inch. Dit is met de P-Bass van Leo Fender de standaard geworden, maar dat was niet altijd zo.
  • Extra longscale met een mensuur van 35 inch of meer. Deze basgitaar is met name interessant voor bassisten met  met grote handen.

Mensuur basgitaar

Frets

Wel of geen frets?

Een fret is een metalen stripje dat zich op de hals van de basgitaar. Doel van zo’n fret is dat een snaar tijdens het spelen kan worden ingekort qua lengte zodat er een andere toon te horen is. Ook is het een aanduiding vaan de plek waar je je vingers moet zetten om de juiste toon te laten klinken. De standaard basgitaar heeft frets , maar er zijn ook fretloze basgitaren. Dat is een uitvinding van Jaco Pastorius. Een fretloze bas heeft iets weg van een contrabas of cello  en de klank is veel lyrischer. Het grote nadeel is dat, als je je vingers niet op precies de goede plek zet, je heel snel vals speelt.

Luister hieronder naar het nummer A Portrait Of Tracy van Jaco Pastorius waar hij de fretloze basgitaar op speelt.

Slagplaat

De functionele en een esthetische functie van de slagplaat.

De slagplaat (in het Engels ‘pickguard’) heeft een functionele en een esthetische functie. De slagplaat beschermt de body tegen slijtage en voorkomt dat er krassen ontstaan tijdens het spelen. Dat geldt met name voor basgitaren die bespeeld worden met een plectrum.

Daarnaast heeft de slagplaat een esthetische functie. Veel mensen vinden zo’n slagplaat gewoon mooi staan. Er zijn zelfklevende slagplaten, enkellaags, dubbellaags en zijn te verkrijgen in allerlei designs en kleuren. Met een slagplaat kun je je bas dus aanpassen aan jouw smaak.

slagplaat
De dubbellaags slagplaat op Fender Marcus Miller Jazz Basgitaar. Fotograaf Sebastiaan ter Burg, via Wikipedia [CC BY 2.0]

Wat heb je nog meer nodig bij de aankoop van een basgitaar?

Nu je de anatomie en het basgitaar vakjargon hebt eigen gemaakt, kun je over naar de volgende stap die komt kijken bij de aankoop van een basgitaar, namelijk de noodzakelijke accessoires. Er is namelijk meer nodig dan alleen de basgitaar zelf. Er is meer nodig om echt met musiceren te beginnen. Hieronder hebben we de belangrijkste zaken op een rijtje gezet:

Bij de aankoop van een basgitaar dien je ook na te denken over een versterker. Deze is niet alleen verantwoordelijk voor het volume maar geeft ook de ‘sound’ aan een basgitaar.

Speel je alleen thuis of in de studio, dan volstaat een kleine oefenversterker. Speel je in een bandje en treed je op, dan heb je een versterker met meer vermogen (meer watt) nodig. Ook heb je een jackkabel nodig , voor de overdracht van het geluid.

En stemapparaat (in het Engels ‘tuner’) is een handig stukje gereedschap om je bas. Natuurlijk kun je het ook op de ouderwetse manier doen… op het gehoor of met behulp van een stemvork,, maar een tuner is wel zo makkelijk.

Sommige bassisten bespelen de bas met hun vingers, anderen weer met een plectrum. Vaak gebruiken rock en metal bassisten een plectrum, want die geeft een harde heftige sound. het is maar net wat je wil: plectrum of geen plectrum!

Er zijn speciale effecten voor de basgitaar ontwikkeld waarmee je de sound van je basgitaar te veranderen. Deze effecten kun je laten horen met behulp van een stompbox of multi-effectpedalen. Zo kun je een heel scala aan effecten aten horen. Van  overdrive, octaver, delay, chorus, compressor, limiter en distortion tot EQ, wah, harmonist, synth phaser, flanger, tremolo en rotary. Op onderstaande video kun je heleboel van die effecten beluisteren.

Als je staand wilt spelen, dan heb je een gitaarband nodig waar je basgitaar hangt. Zorg wel voor een goede band, waar je geen last van je schouders krijgt.

Als je niet speelt, wil je basgitaar ergens wegzetten of wegleggen. Dat kan in een statief of muurbeugel

Aankoop van een basgitaar

In dit artikel ben je van alles te weten gekomen watje moet weten als je overgaat tot de aankoop van en basgitaar. De anatomie van een basgitaar is uiteengezet en kent het een groot deel van het basgitaar vakjargon en nog meer informatie. We hopen dat deze informatie je helpt bij de keuze voor de juiste basgitaar. In de toekomst zullen er meer artikelen verschijnen met tips en trucs die helpen bij de aankoop van een basgitaar.

Bronnen: Bax, The HubMaarten Music ,Study BassWiki How

BEZOEK DE BASGITAAR SHOP
 

Deel dit bericht!
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *