Gepost op

Geschiedenis van de basgitaar: van 1936 tot heden

Precision Bass

Op een website over basgitaren mag een artikel over geschiedenis van de basgitaar niet ontbreken. Daarom gaan we op BasgitaarShop.nl in op de historie van de basgitaar. Wist je dat dit muziekinstrument nog helemaal niet zo lang bestaat en de dat de naam ‘basgitaar’ eigenlijk niet juist is. Meer over de geschiedenis van de basgitaar lees je hieronder.

Geschiedenis van de basgitaar

geschiedenis van de basgitaar

De geschiedenis van de basgitaar begint in de jaren dertig van de vorige eeuw. Dit exemplaar was bedoeld als vervanging van de contrabas. Zo’n contrabas was namelijk onhandig om mee te nemen: zwaar en volumineus. Een handzamere bas was gewoonweg veel makkelijker te vervoeren en was het beter voor je rug, want je hoefde bij het spelen niet rechtop te staan.

De naam ‘basgitaar’

De naam basgitaar is niet de meest handige benaming. De basgitaar is qua functie eigenlijk een elektrische contrabas en heeft veel minder met een gitaar te maken. Aan de andere kant lijkt de basgitaar qua vorm wel weer op een gewone gitaar en kun je op een elektrische basgitaar niet met een strijkstok spelen.

Overigens zijn er ook elektrische contrabassen die staande bespeeld worden: met een strijkstok.

Start van de geschiedenis van de basgitaar

De geschiedenis van de basgitaar start bij Paul Tutmarc. Hij is de ontwerper van de allereerste basgitaar. Dit exemplaar uit 1936 werd gebouwd door Audiovox Manufacturing Company uit Seattle. Tutmarcs vrouw Lorraine bespeelde het instrument tijdens optredens met de familieband.

Hij verkocht ook exemplaren aan andere muzikanten. De basgitaar kostte toen $65, – en dat zou heden ten dage zo’n $1.150, – of €927, – zijn. Maar het werd een flop en in 1950 werd de productie stopgezet.  Er werden best wat exemplaren van deze ‘Audiofox Model 736 Bass Fiddle’ verkocht, maar de contrabasspelers wilden er nog niet aan. Ook was de klank nog niet optimaal.

Op onderstaande video vertelt bassist Igor Saavedra over deze bas en laat je ook horen hoe deze basgitaar klinkt.

Collectors item

Begin 2018 is op veilingsite eBay een Audiofox Model 736 verkocht voor $23.850,- (€19.214,-) Er zouden nog maar drie exemplaren van de Audiofox 736 volledig intact zijn. Het is echt een collectors item geworden waar verzamelaars grof geld voor willen neerleggen. Van de drie nog intacte exemplaren bevindt er zich één in het Museum of Pop Culture in Seattle. De andere twee zijn in privébezit.

 

Precision Bass

De opvolger van de Bass Fiddle zag in 1951 het daglicht. Leo Fender was het brein achter deze basgitaar, die de Precision Bass’ werd genoemd. Fender wilde net als Tutmarc, een alternatief bieden voor de contrabas en basspelers te bevrijden van het ‘hondenhok’, zoals hij de contrabas noemde. Fijne bijkomstigheid van deze Fender basgitaar is dat je het basgeluid ook veel harder kon laten klinken. Vaak klonk de contrabas te zacht en sneeuwde onder in het geweld van een orkest of band

De Fender Precision Bass, ook wel bekend onder de naam de ‘P-Bass’, was de eerste in serie geproduceerde elektrische basgitaar. De naam Precision Bass is gegeven omdat de basgitaar van frets voorzien was en een bassist zo geen problemen zou hebben met intoneren. Dit in tegenstelling tot de contrabas. Daar zitten geen frets op en je je moet op dit instrument behoorlijk lang studeren voordat je er zuiver op kunt spelen

De  ‘P-Bass’ had wat opstartproblemen en was niet direct een succes, maar door de opkomst van de Rock and Roll en de popmuziek raakt deze basgitaar steeds populair en is inmiddels uitgegroeid tot een commercieel succes.

Precision Bass
Fender Precision Bass – van links naar rechts: eerste uitvoering, standaard model met palissander toets, standaardmodel met hals van esdoorn en de P-Bass in fretloze uitvoering. Fotograaf: Don Wright via Wikipedia.

De Precision Bass is door de jaren heen heel wat keren veranderd en verbeterd, maar wordt nog steeds gebouwd en deze grootvader van de basgitaren, heeft sinds zijn introductie, begin jaren vijftig, een grote stempel gezet op de rock en popmuziek en later ook de jazz.

Op onderstaande video wordt de geschiedenis van de basgitaar in 1,5 minuut uitgelegd

P-Bass spelers

De P-Bass droeg in belangrijke mate bij aan het geluid van de moderne muziek. Een van de eerste P-Bass spelers was Bill Black, de bassist van Elvis Presley die deze Fender basgitaar bespeelde in het nummer Jailhouse Rock.

Ook in de soul muziek was de P-Bass een geliefd instrument. Bassisten als James Jamerson en Bob Babbitt de studiomuzikanten van platenlabel Motown, waren in de jaren zestig bepalend waren voor de klank van vele Motown hits. Ook dat andere Soul label, Stax, had een bassist in dienst die P-Bass bespeelde en deze bassist Donald “Duck” Dunn was met zijn bas verantwoordelijke voor diverse hits. Luister naar een ode aan bassist James Jamerson.

P-Bass in de Rock en Jazz

Ook onder rockbassisten was de  Precision Bass een van de favoriete basgitaren. Dat komt waarschijnlijk omdat deze basgitaar, vanwege de plaatsing van de pickups een donker stevig pompend geluid laat horen en hiermee een dik fundament onder de band legt. Een van de bekendste bespelers is Jean-Jacques Burnel van The Stranglers. No more heroes”). Ook de bassist van Queen John Deacon gebruikte meestal een Precision Bass.

Ook in de jazz nam de elektrische basgitaar een grote vlucht. Zo was jazz bassist Monk Montgomery, in 1957 de allereerste muzikant die een plaat opnam met een elektrische bas en er ook live concerten mee gaf. Aanvankelijk speelde hij op een P-Bass en vanaf 1960 stapte hij over op de Jazz Bass (J-Bass) van Fender.

Basgitaar concurrentie

Niet lang na de introductie van de P-Bass van Fender kwam ook de concurrentie met elektrische basgitaren op de mart. Vaak baseerden ze zich op het ontwerp van Fender. Zo lanceerde  Gibson in 1953 met de EB1 violin bass. In 1957 bracht fabrikant Rickenbacker de eerste serie elektrische basgitaren uit. Het gaat om 4000 series. Dit is de voorganger van de wereldberoemde 4001 model uit 1961. In 1958 brengt Danelectro het Longhorn model op de markt. Fender zelf komt in 1960 met de Fender Jazz Bass, met meer klankmogelijkheden en een andere sound. En een wereldberoemde bas is de vioolbas van Höfner met zijn bijzondere design. Deze bas uit 1961 kreeg wereldfaam omdat het de favoriete basgitaar van Paul McCartney van de Beatles was

viool bas
Viool bas van Höfner model H500/1-62 Mersey. Deze basgitaar is een replica van het 1963 model van Paul McCartney. Fotograaf: Nickwass via Wikipedia

Basgitaren innovatie

De basgitaren blijven zich ontwikkelen en innoveren. Zo komt in de jaren ’70 fabrikant Alembic met op maat gemaakt dure basgitaren gemaakt van hoogwaardige materialen en soms wel met 5 of 6 snaren. In 1976 introduceert muziekinstrumente producent Music Man de StingRay basgitaar. De Gibson Thunderbird uit de jaren ’80 wordt populair onder metal bassisten. Misschien ook wel vanwege het stoere uiterlijk.

Stingray basgitaar
Stingray fretloze basgitaar van Music Man. Fotograaf Shunichi Kouroki via Wikipedia

Namaak

Een goed ontwerp wordt natuurlijk nagemaakt. Zeker als de instrumenten goedkoop een gemakkelijk kunnen worden geproduceerd. En deze kans laten de Japanners en Koreanen zich niet ontgaan en merken als bijvoorbeeld EpiphoneIbanez en Yamaha stortten zich op de productie van basgitaren. Niet onverdienstelijk overigens!

Toekomt van de basgitaren

Na de geschiedenis van basgitaar willen we natuurlijk ook ingaan op de toekomst van de basgitaar. Het einde van de basgitaar innovatie is nog lang niet in zicht en er worden nog steeds nieuwe basgitaren uitgevonden. Zo is er de Stash – The Stainless Steel Bass. Deze futuristisch uitziende bas is gemaakt van roestvrij staal en het instrument zet niet uit en krimpt niet bij veranderingen in de temperatuur. Hierdoor kan deze basgitaar dus niet ontstemt raken.

Een andere ‘basgitaar van de toekomst’ is is er de L-Bow Bass van Bass Lab: Een bijzonder design dat een beetje lijkt op een wapen. Met een beetje fantasie zie je er een handboog in. Kijk en luister hieronder naar de L-Bow Bass

Ook de DIJBASS is een geheel nieuwe bas. Het is een didgeridoo and basgitaar ineen. Deze DIJBass is uitgevonden door  Andy Graham. je kunt er op blazen, maar heeft ook snaren!

Een laatste basgitaar innovatie is een 3D geprinte basgitaar. Het gaat om de ‘3D-printed Travel Bass Guitar‘ van Monad. Een bijzonder design met slechts 1 snaar. Meer een kunstwerk met een hoog science fiction gehalte, dan een muziekinstrument. En van het geluid moet je maar houden! Check het zelf hieronder.

Wil je ook een basgitaar kopen of ben je basgitaar aan het leren, neem dan een kijkje op het basgitaar blog of bekijk de basgitaar winkel.

Bronnen: Basgitaar – WikipediaFender Precision Bass – Wikipedia, History of the Bass Guitar, NewmonkeyPopschool Maastricht, Top HBO

BEZOEK DE BASGITAAR SHOP
 

Deel dit bericht!
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *